Bạn vừa gặp một việc mất thời gian ở công ty, hoặc nghĩ ra tính năng mà AI có thể build khá nhanh. Mở editor, mô tả ý tưởng và vài phút sau đã có giao diện đầu tiên. Cảm giác đó rất đã. Nhưng nếu chưa biết ai cần sản phẩm và cần nó để làm gì, bạn có thể dành cả tuần để làm ra thứ không giải quyết đúng vấn đề.
Trước khi mở AI coding agent, thử viết một problem brief chỉ năm dòng.
Năm dòng cần trả lời
- Ai gặp vấn đề? Mô tả một nhóm người cụ thể, không phải “mọi người”.
- Họ đang cố làm việc gì? Viết bằng động từ: kiểm đơn, tổng hợp báo cáo, gửi nhắc lịch.
- Điều gì khiến việc ấy khó? Chậm, dễ sai, phải chuyển qua nhiều công cụ hay khó phối hợp?
- Họ xử lý ra sao hôm nay? Spreadsheet, Zalo, copy tay hoặc đã dùng phần mềm khác.
- Kết quả nào khiến họ thấy đáng thử? Một thay đổi quan sát được, chưa cần một con số ROI.
Ví dụ giả định: người tổ chức workshop
Người tổ chức workshop nhỏ phải nhắc học viên hoàn tất thanh toán. Họ xem chuyển khoản rồi gửi email xác nhận bằng tay. Khi nhiều đơn đến cùng lúc, có thể nhầm người hoặc gửi trễ. Hiện tại họ dùng bảng tính và email. Một bản thử nghiệm hữu ích sẽ giúp họ đối chiếu trạng thái và biết ai cần được nhắc.
Đây là ví dụ minh họa, không phải case đã kiểm chứng. Nó đủ rõ để bạn đặt câu hỏi với người thực sự tổ chức workshop. Nó chưa đủ để kết luận phải build app mới: có thể một tính năng trong công cụ hiện tại đã giải quyết được việc này.
Brief tốt chưa phải là đặc tả tính năng
Bạn chưa cần quyết định database dùng gì, dashboard có bao nhiêu tab hoặc chatbot có thông minh không. Trước hết, hãy hỏi: vấn đề có xảy ra thường xuyên không; người trong nhóm mục tiêu có nhận ra nó không; một luồng nhỏ có giải quyết được phần khó nhất không?
Nếu câu trả lời mơ hồ, việc tiếp theo thường là trò chuyện và quan sát, không phải viết thêm code.
Thử trong 15 phút
Sao chép mẫu này và điền một ý tưởng bạn đang có:
Người gặp vấn đề:
Việc họ đang cố hoàn thành:
Điểm khó hiện tại:
Cách họ làm hôm nay:
Kết quả tối thiểu cần quan sát:Đọc lại. Nếu bạn không thể chỉ ra một người cụ thể để hỏi về năm dòng đó, hãy thu hẹp nhóm người dùng thêm một bước. Một vấn đề rõ ràng là điểm bắt đầu tốt hơn mười màn hình giao diện.